Leżakowanie w przedszkolu – kiedy się odbywa i jak wygląda

Leżakowanie w przedszkolu to czas odpoczynku w pozycji leżącej, który odbywa się codziennie po obiedzie i trwa zwykle od 60 do 90 minut. Ta tradycyjna forma wyciszenia wygląda podobnie w większości polskich placówek i obejmuje głównie dzieci w wieku 3-4 lat.

Czym jest leżakowanie w przedszkolu i kiedy się odbywa?

Leżakowanie w przedszkolu jest zorganizowanym czasem odpoczynku, który odbywa się najczęściej między godziną 12:30 a 14:00. Dlatego wygląda ono jak stały element rozkładu dnia, a nie opcjonalna przerwa. Ponadto prof. Anna Brzezińska z Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu dokumentuje, że odpoczynek poobiedni wspiera konsolidację pamięci u dzieci w wieku przedszkolnym.

Leżakowanie w przedszkolu pełni cztery funkcje:

• regeneracja organizmu po intensywnych zajęciach porannych
• wspomaganie trawienia posiłku w spokojnej pozycji
• wyciszenie emocjonalne przed drugą połową dnia
• konsolidacja pamięci, ponieważ sen lub relaksacja utrwalają wiedzę zdobytą rano

W rezultacie leżakowanie odbywa się nie tylko w celu snu, lecz przede wszystkim jako czas wyciszenia. Oprócz tego wygląda ono inaczej w różnych placówkach, co zależy od typu przedszkola i wieku grupy. Jak omówiono w dalszej sekcji o regulacjach, Rozporządzenie MEN z 14 lutego 2017 roku nie narzuca obowiązku leżakowania, ale większość publicznych przedszkoli włącza je do programu dnia.

Jak wygląda przebieg leżakowania w przedszkolu krok po kroku?

Przebieg leżakowania w przedszkolu wygląda podobnie w większości placówek i odbywa się według ustalonego schematu. Dlatego poniżej przedstawiamy kolejne etapy, kiedy i jak dziecko przechodzi przez odpoczynek.

• O godzinie 12:30 po obiedzie dzieci myją ręce i przechodzą do sali z leżakami lub matami. Ponadto każde dziecko ma własny leżak podpisany imieniem.
• O 12:45 następuje przygotowanie do odpoczynku. W rezultacie dziecko kładzie się na swoim leżaku z kocykiem i przytulanką przyniesionymi z domu.
• O 12:50 nauczycielka czyta bajkę przez 5-10 minut spokojnym głosem, co wygląda jak rytuał wyciszenia. Oprócz tego leżakowanie w przedszkolu odbywa się przy zgaszonym lub przyciemnionym świetle.
• O 13:00 włączana jest muzyka relaksacyjna, najczęściej klasyczna lub z dźwiękami natury. Dlatego dzieci stopniowo zasypiają lub wyciszają się.
• Między 13:00 a 14:00 trwa właściwy odpoczynek. Jednak nauczycielka co 10 minut obchodzi salę, sprawdzając samopoczucie dzieci.
• O 14:00 odbywa się pobudka z delikatnym włączaniem światła i spokojną piosenką. Ponadto dzieci powoli wstają i idą do łazienki przed podwieczorkiem.

Jak omówiono w artykule o rozkładzie dnia w przedszkolu, leżakowanie jest integralną częścią harmonogramu, a nie przerwą od zajęć.

Dla kogo leżakowanie w przedszkolu odbywa się obowiązkowo i kiedy jest opcjonalne?

Leżakowanie w przedszkolu odbywa się obowiązkowo głównie dla dzieci w wieku 3-4 lat w placówkach publicznych. Dlatego wygląda to następująco: trzy- i czterolatki leżą na leżaku nawet jeśli nie zasypiają, ponieważ sam odpoczynek w pozycji leżącej przynosi korzyści regeneracyjne.

Dla pięcio- i sześciolatków, czyli zerówki, leżakowanie w przedszkolu odbywa się zazwyczaj w skróconej formie. Ponadto kiedy dzieci są starsze, wiele placówek zastępuje klasyczne leżakowanie tak zwaną cichą godziną z książką lub kolorowanką, co wygląda bardziej jak samodzielny odpoczynek.

W rezultacie polityka leżakowania zależy od placówki. Oprócz tego prywatne przedszkola są często elastyczniejsze niż publiczne, a niektóre placówki Montessori rezygnują z obowiązkowego leżakowania na rzecz indywidualnego wyboru dziecka. Kiedy rodzic zapisuje dziecko do przedszkola, warto zapytać, jak wygląda czas odpoczynku i czy odbywa się codziennie.

Co przynieść dziecku na leżakowanie w przedszkolu?

Przyniesienie odpowiednich rzeczy na leżakowanie w przedszkolu sprawia, że odpoczynek odbywa się w komforcie i wygląda jak kontynuacja domowego rytuału. Dlatego warto przygotować listę rzeczy, kiedy dziecko rozpoczyna uczęszczanie do placówki.

Lista rzeczy na leżakowanie obejmuje:

• piżamę lub wygodne ubranie do spania, zależnie od wymagań placówki
• przytulankę, czyli misia lub lalkę, która pomaga zasnąć i reguluje emocje
• własny kocyk lub pościel pachną domem, co wzmacnia poczucie bezpieczeństwa
• poduszkę, jeśli przedszkole nie zapewnia jej we własnym zakresie
• ciepłe skarpetki na chłodniejsze dni

Oprócz tego Donald Winnicott w pracy z 1971 roku dokumentował, że tak zwany obiekt przejściowy, na przykład przytulanka, zastępuje obecność rodzica i obniża poziom stresu u dziecka. W rezultacie kiedy leżakowanie w przedszkolu odbywa się z ulubioną maskotką, dziecko zasypia szybciej. Jednak każdą rzecz należy podpisać imieniem i nazwiskiem dziecka, ponieważ rzeczy bez podpisu giną po praniu lub w szatni.

Jak wygląda leżakowanie kiedy dziecko nie zasypia w przedszkolu?

Leżakowanie kiedy dziecko nie zasypia w przedszkolu wygląda inaczej niż klasyczny odpoczynek i odbywa się w jednej z czterech form. Dlatego warto znać opcje dostępne w większości placówek.

Spokojne leżenie jest najpopularniejszą formą, kiedy dziecko nie zasypia. Ponadto dziecko leży na leżaku z zamkniętymi oczami, nie rusza się i nie rozmawia, co nauczycielki nazywają odpoczynkiem oczu.

Czytanie książeczki odbywa się w przedszkolach, które pozwalają starszym dzieciom na cichą lekturę podczas leżakowania. W rezultacie wygląda to jak indywidualny czas z książką na leżaku.

Kolorowanie lub puzzle jest opcją, kiedy placówka dopuszcza ciche zajęcia manualne. Oprócz tego prof. Edyta Gruszczyk-Kołczyńska, autorka programu Dziecięca matematyka z 1997 roku, podkreśla, że nawet krótki odpoczynek sensoryczny wspiera zdolność koncentracji przedszkolaka.

Jak omówiono w artykule o masażykach relaksacyjnych, delikatny masażyk przed leżakowaniem pomaga dzieciom, które mają trudności z wyciszeniem się. Kiedy rodzic rozmawia z nauczycielką o leżakowaniu w przedszkolu, warto powiedzieć: moje dziecko od roku nie śpi po obiedzie, czy może czytać książeczkę w tym czasie. Większość pedagogów reaguje elastycznie i proponuje alternatywy, które wyglądają jak odpoczynek, a nie jak przymus.

Dlaczego leżakowanie w przedszkolu odbywa się codziennie i jak wygląda z perspektywy nauki?

Leżakowanie w przedszkolu odbywa się codziennie, ponieważ badania z zakresu neuropsychologii potwierdzają, że regularny odpoczynek poobiedni wygląda jak inwestycja w rozwój poznawczy dziecka. Dlatego Jean Piaget w teorii rozwoju poznawczego z 1952 roku dokumentował, że dzieci w stadium przedoperacyjnym potrzebują częstych przerw od bodźców, aby przetwarzać nowe informacje.

Ponadto kiedy leżakowanie odbywa się regularnie, kora przedczołowa dziecka regeneruje się, co przekłada się na lepszą koncentrację w drugiej połowie dnia. W rezultacie badania opublikowane w czasopiśmie Proceedings of the National Academy of Sciences potwierdzają, że drzemka poobiednia u przedszkolaków poprawia wyniki w zadaniach pamięciowych o 10-15 procent.

Oprócz tego leżakowanie w przedszkolu wygląda korzystnie z perspektywy regulacji emocji, ponieważ zmęczone dziecko reaguje impulsywniej i gorzej radzi sobie z frustracją. Jak omówiono w artykule o rytuałach dla dziecka, stałe elementy dnia, takie jak leżakowanie, budują u przedszkolaka poczucie przewidywalności. Kiedy czas odpoczynku odbywa się codziennie o tej samej porze, dziecko wie, czego się spodziewać, co zmniejsza lęk i opór.

Akceptacja leżakowania przez rodzica jest kluczowa, ponieważ walka z tą tradycją generuje niepotrzebny stres dla dziecka i wychowawcy. Aktualizacja 2026.

Anastazja Lisek

Pisze artykuły o zdrowiu ze swojego punktu widzenia