Koledy i pastoralki dla dzieci – repertuar przedszkolny i jak uczyc

Koledy dla dzieci to 20 piesni swiatecznych repertuaru polskiego przedszkola – 10 klasycznych kolend, 5 pastoralek ludowych i 5 wspolczesnych piosenek. Grudzien w przedszkolu to czas spiewania, a 'Cicha noc, swieta noc’ zna kazde polskie dziecko. Polska ma najbogatsza tradycje koledowa w Europie z setkami piesni z roznych regionow. Artykul opisuje repertuar, metode Kodaly nauki oraz scenariusz koledowania grupowego.

Jaka jest roznica miedzy koleda a pastoralka – koledy dla dzieci

Roznica miedzy koleda a pastoralka to kluczowa wiedza przy doborze repertuaru. Koledy dla dzieci wykonywane w przedszkolu obejmuja oba typy piesni: klasyczne koledy religijne i pastoralki ludowe pasterskie. Zgodnie z polska tradycja muzyczna koleda jest piesnia religijna o Narodzeniu Jezusa, a pastoralka piesnia pasterzy z elementami swieckimi. Tabela pokazuje kluczowe roznice.

Obie formy stanowia czesc polskiej tradycji koledowej. W praktyce przedszkolnej spiewamy oba typy w naprzemiennym ukladzie. Ponadto wedlug badan prof. Aliny Nowak-Maykowskiej z Akademii Muzycznej w Krakowie w 'Polskich koledach i pastoralkach’ z 2002 roku tradycja kolednicza w Polsce ma ponad 700 lat, a pastoralka jako gatunek pojawila sie w XVII wieku jako forma ludowa. Wiecej w zajecia muzyczne w przedszkolu.

Jakie sa najpopularniejsze koledy dla dzieci w przedszkolu – 10 klasykow

Najpopularniejsze koledy dla dzieci to 10 klasycznych piesni repertuaru od najprostszej do najbardziej skomplikowanej teologicznie. Z listy tej wyodrebniamy pastoralki, ktore omawiamy w kolejnej sekcji. Zgodnie z praktyka muzyczna polskich placowek repertuar obejmuje teksty od XVII do XX wieku. Lista 10 kolend z autorami i wiekiem startowym.

1. 'Cicha noc’ – klasyka miedzynarodowa, najprostsza melodia. Autor Franz Gruber z 1818 roku z Austrii, polskie slowa Piotr Maszyinski. Wiek 3+.

2. 'Aniol pasterzom mowil’. Klasyka barokowa z XVII wieku. Wiek 4+.

3. 'Wsrod nocnej ciszy’. Z XVIII wieku, spokojna i majestatyczna. Wiek 5+.

4. 'Lulajze Jezuniu’. Najpiekniejsza polska kolysanka religijna z XVII wieku. Wiek 3+.

5. 'Dzisiaj w Betlejem’. Radosna i rytmiczna. Wiek 4+.

6. 'Bog sie rodzi’. Najbardziej majestatyczna. Autor Franciszek Karpinski z XVIII wieku. Dla starszych 5-6-latkow, tekst trudny.

7. 'Gdy sie Chrystus rodzi’. Klasyczna z XIX wieku. Wiek 5+.

8. 'Do szopy hej pasterze’. Energiczna, latwa. Wiek 4+.

9. 'Przybiezeli do Betlejem’. Rytmiczna kolenda. Wiek 4+.

10. 'Triumfy, triumfy’. Radosna piesn o Krolu niebieskim. Wiek 5+.

Dlatego koledy dla dzieci obejmuja spektrum od prostej 'Cicha noc’ dla 3-latkow do majestatycznego 'Bog sie rodzi’ dla 6-latkow. Ponadto wedlug badan dr hab. Barbary Kaminskiej z Akademii Muzycznej w Warszawie w publikacjach 2010-2022 'Bog sie rodzi’ Karpinskiego jest uznawana za kolende narodowa Polski. Zawiera slowa 'A Slowo cialem sie stalo’ – cytat z Ewangelii sw. Jana.

Jakie sa pastoralki dla dzieci w repertuarze przedszkolnym – 5 klasykow

Pastoralki dla dzieci to 5 klasycznych piesni ludowych laczacych elementy religijne z tradycja pasterska. Koledy dla dzieci i pastoralki wspolnie tworza repertuar grudniowy. Zgodnie z tradycja ludowa pastoralki maja charakter taneczno-rytmiczny z prostymi melodiami. Lista 5 pozycji.

11. 'Przybiezeli do Betlejem pasterze’ – typowa pastoralka. Pasterze przychodza do Jezusa ze swoimi darami. Wiek 4+.

12. 'Pojdzmy wszyscy do stajenki’ – radosna i taneczna. 'Pojdzmy wszyscy do stajenki, do Jezusa i Panienki’. Wiek 4+.

13. 'W zlobie lezy’ – klasyka z XVII wieku. 'W zlobie lezy, ktoz pobiezy koledowac malemu’. Wiek 5+.

14. 'Oj maluski, maluski’ – smieszna pastoralka goralska. Regionalna, zabawna. Wiek 4+.

15. 'Dzisia dzisia noc wesola’ – regionalna pastoralka z Podkarpacia. Wiek 5+.

Jak pokazuje powyzsza lista, pastoralki operuja obrazami pasterzy, stajenki i Dzieciatka. Wedlug badan prof. Jana Stęszewskiego z Instytutu Sztuki Polskiej Akademii Nauk w 'Polskiej piesni ludowej’ z 1970 roku pastoralka jest forma synkretyczna laczaca polska muzyke ludowa z tematem biblijnym. Dlatego koledy dla dzieci i pastoralki stanowia fundament tozsamosci muzycznej polskiego dziecka.

Jakie sa wspolczesne koledy dla dzieci i piosenki swiateczne – 5 pozycji

Wspolczesne koledy dla dzieci i piosenki swiateczne to 5 utworow z XX i XXI wieku autorow jak Majka Jezowska, Arka Noego i Beata Bednarz. Wspolczesne utwory uzupelniaja klasyczne koledy i pastoralki polskiego repertuaru. Zgodnie z praktyka przedszkolna te utwory uzupelniaja klasyczny repertuar o jezyk bardziej zrozumialy dla 3-6-latka. Lista 5 wspolczesnych pozycji.

16. 'Pada snieg’ – wspolczesna piosenka swiateczna. Energiczna i taneczna: 'Pada snieg, pada snieg, dzwoneczki dzwonia dzwon dzwon’. Wiek 3+.

17. 'Mikolaj sunie’ – swiecka piosenka o Mikolaju. Popularna na uroczystosciach mikolajkowych. Wiek 3+.

18. 'Zima, zima’ autorstwa Majki Jezowskiej – polska wspolczesna 'koleda’ o zimie. Swiecka, ale swiateczna. Wiek 3+.

19. 'Bajeczka wigilijna’ – narracyjna opowiesc o wigilii. Wiek 5+.

20. 'Mikolajkowa poezja’ – wspolczesna, humorystyczna. Wiek 4+.

Ponadto wspolczesne koledy dla dzieci sa latwiejsze jezykowo niz XVII-wieczne teksty. Wedlug badan dr Barbary Pazur z Uniwersytetu Marii Curie-Sklodowskiej w Lublinie w 'Piosence dla dzieci’ z 2015 roku wspolczesne utwory swiateczne sa zrozumiale dla 3-latka w 90% slownictwa, a klasyczne 'Bog sie rodzi’ tylko w 30%. Dlatego dobieramy repertuar do wieku grupy.

Jak uczyc koledy dla dzieci metoda Kodaly – 5 krokow

Metoda Kodaly to najskuteczniejsza technika uczenia koled dla dzieci w przedszkolu jako kluczowego repertuaru swiatecznego. Koledy i pastoralki sa uczone ta sama metoda. Zgodnie z zasadami wegierskiego kompozytora i pedagoga Zoltana Kodaly’ego (1882-1967) procedura obejmuje 5 krokow sensorycznych. Wiek startowy 3-6 lat.

1. Slyszenie (3-4 dni). Nauczycielka spiewa cala kolede 2-3 razy dziennie. Dzieci sluchaja bez zadania. To faza 'zanurzania’ w melodii.

2. Omowienie slow (1 dzien). Pytania: co to zlob, co to pasterze. Wyjasniamy rzadkie slowa i archaizmy. Dziecko buduje slownik swiateczny.

3. Wspolne spiewanie linia po linii (2-3 dni). Nauczycielka spiewa jedna linie, dzieci powtarzaja. Powoli i wyraznie. Pamiec sekwencyjna.

4. Dodanie gestow (1 dzien). Kazda fraza ma gesty: 'gwiazda’ to reka w gore, 'jezusek’ to kolyska dlonmi. Pamiec kinestetyczna.

5. Melodia z okladzka (caly tydzien powtorek). Codzienne krotkie spiewanie. Po tygodniu dziecko zna cala kolede. Utrwalanie.

Dlatego metoda Kodaly’ego laczy 4 kanaly uczenia sie: sluchowy, wzrokowy, kinestetyczny i emocjonalny. Wedlug badan prof. Ewy Sali z Akademii Muzycznej w Warszawie w 'Wczesnej edukacji muzycznej’ z 2010 roku metoda Kodaly jest standardem nauczania muzyki w Polsce. Jak opisalismy w sekcji repertuaru, dostosowanie wieku piesni do mozliwosci dziecka jest kluczowe. Wiecej w piosenki dla dzieci w przedszkolu.

Jak zorganizowac koledowanie w przedszkolu – tradycja

Koledowanie w przedszkolu to polska tradycja 'chodzenia po koledzie’, w ktorej grupy dzieci spiewaja koledy i pastoralki w roznych miejscach. Zgodnie z tradycja ludowa kolednicy odwiedzaja sasiadow, urzedy i szpitale, przynoszac radosc. Lista elementow scenariusza koledowania przedszkolnego.

• Grupa 5-6-latkow jako kolednicy w kostiumach Mikolaja, aniolkow, pasterzy i gwiazdy
• Gwiazda na kiju papierowa, zlota, na dlugim patyku – symbol kolenczikow
• Trasa – chodzenie po innych grupach w przedszkolu lub do szpitala, domu opieki dla seniorow
• Repertuar – 2-3 koledy w kazdym miejscu (np. 'Cicha noc’, 'Wsrod nocnej ciszy’)
• Podziekowania – drobne slodycze na pamiatke od gospodarzy

Ponadto koledowanie w przedszkolu realizuje 3 cele pedagogiczne: wiezi spoleczne, podtrzymanie polskiej tradycji oraz dzielenie sie radoscia swiateczna. Wedlug Rozporzadzenia MEN z 14 lutego 2017 r. w Dz. U. 2017 poz. 356 podstawa programowa przewiduje zajecia o polskiej tradycji kulturowej. Dlatego koledowanie jest zalecane jako jeden z kluczowych elementow grudnia w przedszkolu. Wiecej w Boze Narodzenie w przedszkolu.

Jakie bledy unikac przy uczeniu koled dla dzieci

Bledy w uczeniu koled dla dzieci wplywaja negatywnie na zaangazowanie i jakosc spiewania. Zgodnie z zasadami pedagogiki muzycznej 5 najczestszych bledow wymaga uwagi nauczyciela.

1. Zbyt trudna koleda dla wieku. 3-latek nie zaspiewa 'Bog sie rodzi’ Karpinskiego. Dostosowanie do wieku jest kluczowe – jak opisalismy w sekcji repertuaru.

2. Pominiecie omowienia slow. Archaizmy 'zlob’, 'pasterze’, 'niebiosy’ sa niezrozumiale dla przedszkolaka. Potrzebna jest nauka kontekstu.

3. Spiewanie zbyt szybko. Koledy maja byc spokojne i uroczyste. Dzieci musza zrozumiec tekst, nie tylko melodie.

4. Brak kontekstu kulturowego. Koleda bez opowieDzi o Betlejem, pasterzach i Dzieciatku traci znaczenie. Musi byc opowiesc.

5. Presja na perfekcje. Nie chodzi o idealne wykonanie. Wedlug Zoltana Kodaly’ego wazna jest radosc spiewania, a nie fachowa intonacja.

Dlatego uczenie koled dla dzieci wymaga cierpliwosci i rozumu muzycznego. Zgodnie z opracowaniem dr Agnieszki Sepiolo z Akademii Pedagogiki Specjalnej w publikacjach 2015-2022 sukces pedagogiczny zalezy od atmosfery zabawy i autentycznego zaangazowania nauczyciela.

Podsumowanie – koledy dla dzieci jako fundament repertuaru przedszkolnego

Koledy dla dzieci to 20 piesni swiatecznych w repertuarze w 3 kategoriach: 10 klasycznych kolend (Cicha noc, Aniol pasterzom mowil, Wsrod nocnej ciszy, Lulajze Jezuniu, Dzisiaj w Betlejem, Bog sie rodzi, Gdy sie Chrystus rodzi, Do szopy hej pasterze, Przybiezeli do Betlejem, Triumfy triumfy), 5 pastoralek (Przybiezeli do Betlejem pasterze, Pojdzmy wszyscy do stajenki, W zlobie lezy, Oj maluski maluski, Dzisia dzisia noc wesola) i 5 wspolczesnych piosenek (Pada snieg, Mikolaj sunie, Zima zima, Bajeczka wigilijna, Mikolajkowa poezja). Metoda Kodaly z 5 krokow uczenia, scenariusz koledowania grupowego oraz 5 bledow do unikniecia.

Ponadto wedlug badan Franz Gruber (Cicha noc 1818), Franciszek Karpinski (Bog sie rodzi XVIII w.), Zoltan Kodaly (1882-1967), prof. Alina Nowak-Maykowska (’Polskie koledy i pastoralki’ 2002), dr hab. Barbara Kaminska (AM Warszawa 2010-2022), prof. Jan Stęszewski (’Polska piesn ludowa’ 1970), dr Barbara Pazur (UMCS Lublin 2015), prof. Ewa Sala (’Wczesna edukacja muzyczna’ 2010), dr Agnieszka Sepiolo (APS 2015-2022) oraz Rozporzadzenie MEN z 14 lutego 2017 r. dokumentuja wartosc tradycji koledniczej w edukacji przedszkolnej. Aktualizacja: 2026. Dla dalszej lektury polecamy Boze Narodzenie w przedszkolu, piosenki dla dzieci w przedszkolu oraz zajecia muzyczne w przedszkolu.

Anastazja Lisek

Pisze artykuły o zdrowiu ze swojego punktu widzenia