Boze Narodzenie w przedszkolu to jeden z najwazniejszych tematow grudnia. Grudzien to miesiac magii – Adwent, Mikolaj, choinka, jaselka, wigilia. Dla wielu polskich rodzin to najwazniejsze swieta roku, a dla dzieci – przezycie, ktore pamietaja na cale zycie. Artykul opisuje 3-tygodniowy plan zajec grudniowych, pelen 60-minutowy scenariusz wigilii przedszkolnej, uproszczone jaselka dla 3-6-latkow, 10 polecanych koled oraz zasady inkluzywnosci dla dzieci roznych wyznan.
Spis treści
- Jakie znaczenie ma Boze Narodzenie w przedszkolu dla rozwoju dziecka
- Jaki jest tygodniowy plan zajec grudniowych o Bozym Narodzeniu w przedszkolu
- Jak wyglada pelen scenariusz wigilii przedszkolnej – 60 minut krok po kroku
- Jakie sa uproszczone jaselka dla 3-6-latkow na Boze Narodzenie w przedszkolu
- Jakie koledy wybrac do obchodow Bozego Narodzenia w przedszkolu
- Jakie prace plastyczne tworzyc z dziecmi na Boze Narodzenie w przedszkolu
- Jak prowadzic inkluzywne obchody Bozego Narodzenia w przedszkolu dla roznych wyznan
- Jakie bledy unikac podczas obchodow Bozego Narodzenia w przedszkolu
- Podsumowanie – Boze Narodzenie w przedszkolu
Jakie znaczenie ma Boze Narodzenie w przedszkolu dla rozwoju dziecka
Boze Narodzenie w przedszkolu pelni 4 funkcje edukacyjne wpisujace sie w podstawe programowa MEN (Rozporzadzenie z 14 lutego 2017 r., Dz. U. 2017 poz. 356) w obszarze spolecznym: 'dziecko uczestniczy w tradycjach narodowych i kulturowych’.
Ponadto Boze Narodzenie w przedszkolu buduje poczucie rytmu roku. Dziecko przedszkolne uczy sie, ze rok sklada sie z cyklow (wiosna-lato-jesien-zima), a kazdemu z nich towarzysza swoje tradycje. Rudolf Steiner (pedagogika Waldorfska) szczegolnie podkreslal wartosc festiwali rocznych dla rozwoju dziecka. Wiecej w artykule pedagogika Waldorfska.
Wazna uwaga: w polskich placowkach publicznych oraz prywatnych niekatolickich Boze Narodzenie obchodzi sie kulturowo, a nie religijnie. Nauczyciel nie narzuca wiary, lecz pokazuje tradycje polska. Ta granica jest kluczowa – szczegolowo omowiona w sekcji o inkluzywnosci nizej.
Jaki jest tygodniowy plan zajec grudniowych o Bozym Narodzeniu w przedszkolu
Grudniowy plan zajec o Bozym Narodzeniu w przedszkolu obejmuje 3 tygodnie zakonczone wigilia przedszkolna. Kazdy tydzien ma swoj podtemat i konkretne aktywnosci dzienne.
Tydzien 1 (1-5 grudnia) – Adwent:
- Poniedzialek – co to Adwent? Kalendarz adwentowy (jeden w sali, codziennie otwieramy okienko)
- Wtorek – praca plastyczna: wieniec adwentowy z papieru
- Sroda – piosenka 'Czekamy na Swieta’
- Czwartek – praca plastyczna: sniezynki na okna
- Piatek – opowiesc o sw. Mikolaju (6 grudnia)
- Poniedzialek – ubieranie choinki w sali wspolnie z dziecmi
- Wtorek – praca plastyczna: bombki z masy solnej
- Sroda – praca plastyczna: kartki swiateczne dla rodzicow
- Czwartek – koledy: nauka 2-3 koled
- Piatek – piosenka plus powtorzenie koled
- Poniedzialek – opowiesc o Narodzeniu: szopka, pasterze, krolowie
- Wtorek – praca plastyczna: szopka z pudelka po butach
- Sroda – proba jaselek: podzial rol, nauka kwestii
- Czwartek – proba generalna jaselek
- Piatek – wigilia przedszkolna (uroczystosc z rodzicami)
- Stol wigilijny (bialy obrus, siano pod obrusem, 1 dodatkowy talerz, swieczka)
- Oplatek (kupiony w parafii lub upieczone wafelki neutralne)
- Dekoracje – choinka, lancuchy, gwiazdki, gwiazda betlejemska
- Kostiumy do jaselek (proste: welony biale dla aniolkow, brazowe sukienki dla pasterzy)
- Poczestunek – barszcz czerwony, pierogi z kapusta, ciasta (lub przyniesione przez rodzicow)
- Narrator – nauczycielka
- Maria – 1 dziecko siedzi przy szopce
- Jozef – 1 dziecko stoi obok
- Aniolki – 3-5 dzieci w bialych welonach ze skrzydlami z papieru
- Pasterze – 3-5 dzieci w brazowych szarfach
- Trzej Krolowie – 3 dzieci w koronach z papieru
- Zwierzeta stajenne – pozostale dzieci z maskami owiec, krow, oslow
- Nie wymuszaj dlugich kwestii na dzieciach. Narrator prowadzi, dzieci wykonuja gesty i spiewaja
- 3-latki moga byc zwierzetami – najprostsza rola (tylko wejscie i gladzenie Jezuska)
- Dziecko niesmiale moze byc 'aniolkiem w tle’ – pokazuje sie, ale nie mowi
- Proby generalne minimum 2 (w tygodniu wigilijnym)
- Kostiumy proste – nie wymaga zakupow, wystarcza biale tkaniny i papier
- ’Cicha noc’ – najprostsza, kazdy zna, idealna do wstepu
- ’Lulajze Jezuniu’ – kolysanka, spokojna, dla najmlodszych
- ’Pojdzmy wszyscy do stajenki’ – energiczna, radosna, do tanca
- ’Gdy sie Chrystus rodzi’ – klasyka, umiarkowanie trudna
- ’Do szopy hej pasterze’ – wesola pastoralka
- ’Dzisiaj w Betlejem’ – rytmiczna, latwa do nauki
- ’Wsrod nocnej ciszy’ – spokojniejsza, refleksyjna
- ’Przybiezeli do Betlejem’ – energiczna pastoralka
- ’Bog sie rodzi’ – majestatyczna, dla starszych (5-6 lat)
- ’Oj maluski, maluski’ – pastoralka, smieszna, z ruchami
- Wieniec adwentowy z papieru (30 minut, wiek 5+) – zielone galazki z papieru, 4 swieczki, wstazka
- Sniezynki na okna (30 minut, wiek 5+) – wycinanki z bialego papieru, 6-krotna symetria
- Karta z Mikolajem (30 minut, wiek 4+) – glowa Mikolaja z waty jako broda
- Bombki z masy solnej (45 minut plus suszenie 24h, wiek 4+) – masa solna, foremki, sznurek do zawieszenia
- Lancuchy z papieru kolorowego (45 minut, wiek 4+) – paski kolorowego papieru sklejone w pierscienie
- Kartki swiateczne dla rodzicow (30 minut, wiek 4+) – kartka skladana, choinka z kolorowego papieru, napis
- Szopka z pudelka po butach (60 minut, wiek 5+) – pudelko, figurki plastelinowe, siano
- Aniolek z papierowej serwetki (30 minut, wiek 4+) – biala serwetka, korek, aureola z drucika
- Gwiazda betlejemska (30 minut, wiek 5+) – zlota folia samoprzylepna, petla do zawieszenia pod sufitem
- Nie zmuszaj do udzialu w czesci religijnej (modlitwa, oplatek). Dziecko moze uczestniczyc w czesci kulturowej (koledy jako muzyka, jaselka jako teatr) bez modlitwy.
- Rozmawiaj wczesniej z rodzicami – zapytaj, co jest dla nich akceptowalne, a co nie. Najlepiej 3-4 tygodnie przed wigilia przedszkolna.
- Opcja alternatywna – jesli rodzic nie chce udzialu, dziecko moze miec alternatywne zajecie (zabawa w sali z pomoca drugiej nauczycielki).
- Opowiadaj o roznych tradycjach – Chanuka (swieto zydowskie w grudniu), Ramadan (muzulmanski), Kwanzaa (afroamerykanski). Kazda tradycja jest cenna i wartosciowa.
- Nie izoluj dziecka – 'Ania nie swietuje Bozego Narodzenia, ale…’ niech uczestniczy w czym chce (spiew, plastyka, poczestunek).
- Wytyczne MEN i Konstytucja – szanuj roznorodnosc kulturowa i religijna. Nie wymuszaj, nie wykluczaj. Art. 53 Konstytucji RP gwarantuje wolnosc sumienia i wyznania.
Tydzien 2 (8-12 grudnia) – Choinka i ozdoby:
Tydzien 3 (15-19 grudnia) – Szopka i jaselka:
Dlatego 3-tygodniowy plan grudniowego Bozego Narodzenia w przedszkolu buduje temat stopniowo – od Adwentu (oczekiwanie) przez choinke (radosc) po jaselka (historia). Wiecej w artykule prace plastyczne na Boze Narodzenie.
Jak wyglada pelen scenariusz wigilii przedszkolnej – 60 minut krok po kroku
Pelen scenariusz wigilii w ramach obchodow Bozego Narodzenia w przedszkolu trwa 60 minut z rodzicami. Jest kulminacja 3-tygodniowego cyklu zajec grudniowych. Wymaga 2-3-tygodniowego przygotowania.
Przygotowania obejmuja 5 elementow:
Przebieg 60-minutowej wigilii w obchodach Bozego Narodzenia w przedszkolu:
1. Powitanie (5 minut). Nauczycielka: 'Drogie Rodziny. Witamy Was na naszej wigilii przedszkolnej. Dzisiaj dzielimy sie radoscia Swiat wspolnie z naszymi dziecmi’.
2. Opowiesc o Bozym Narodzeniu (5 minut). Nauczycielka krotko opowiada historie Narodzenia (dla najmlodszych, uproszczona): 'Dawno temu Maria i Jozef szukali miejsca na noc. Znalezli mala stajnie. Tam urodzil sie maly Jezus. Pasterze i trzej krolowie przyszli z darami’.
3. Jaselka (10 minut). Dzieci odgrywaja scenke (szczegoly ponizej). Punkt centralny scenariusza wigilii przedszkolnej.
4. Koledy (8 minut). Wszyscy (dzieci plus rodzice) spiewaja 3-4 koledy: 'Cicha noc’, 'Lulajze Jezuniu’, 'Pojdzmy wszyscy do stajenki’, 'Gdy sie Chrystus rodzi’.
5. Lamanie oplatka (10 minut). Kazde dziecko podchodzi do rodzica i lamie oplatek ze slowami: 'Wesolych Swiat, Mamo lub Tato. Zycze Ci…’. Najbardziej emocjonalny moment – wiele osob placze ze wzruszenia.
6. Wspolny posilek (15 minut). Barszcz, pierogi, ciasta przy wspolnym stole. Rozmowy, zdjecia, wzmacnianie wiezi rodzinnych.
7. Piosenka pozegnalna (3 minuty). 'Wesolych Swiat’ wykonuje cala grupa z machaniem reki.
8. Wreczenie prezentow (4 minuty). Kazde dziecko dostaje maly prezent od przedszkola (ksiazeczka, czekoladowy Mikolaj).
Ponadto warto uwzglednic fotografa amatorskiego (jeden rodzic wyznaczony) do dokumentowania uroczystosci. Rodziny potem otrzymuja zdjecia na pamiatke. Wiecej w artykule dokumentacja pedagogiczna Reggio o zasadach fotografowania dzieci w zgodzie z Rodo.
Jakie sa uproszczone jaselka dla 3-6-latkow na Boze Narodzenie w przedszkolu
Uproszczone jaselka dla 3-6-latkow to centrum scenariusza wigilii w obchodach Bozego Narodzenia w przedszkolu. Trwaja 10-15 minut bez dlugich kwestii dla dzieci. Narrator (nauczycielka) prowadzi calosc, dzieci wykonuja gesty i spiewaja.
Obsada postaci i rol w jaselkach:
Scenariusz jaselek na Boze Narodzenie w przedszkolu:
Narrator: 'Dawno temu Maria i Jozef przybyli do Betlejem’. (Maria i Jozef siadaja przy szopce.)
Narrator: 'Malutki Jezus urodzil sie w stajni’. (Aniolki wchodza, spiewajac 'Cicha noc’ pierwsza zwrotke.)
Narrator: 'Aniolki przybyly, by ogl osic radosna nowine’. (Aniolki machaja skrzydlami.)
Narrator: 'Pasterze uslyszeli i przyszli zobaczyc’. (Pasterze podchodza, kladac 'dary’ – malutkie pudeleczka.)
Narrator: 'Trzej Krolowie z daleka przybyli z darami’. (Krolowie podchodza w koronach.)
Narrator: 'I zwierzeta cieszyly sie razem’. (Dzieci-zwierzeta wchodza i 'glaszcza’ Jezuska – lalke.)
Wszyscy spiewaja 'Pojdzmy wszyscy do stajenki’ pierwsza zwrotke.
Wskazowki dla nauczyciela przygotowujacego jaselka w ramach Bozego Narodzenia w przedszkolu:
Ponadto polskie jaselka maja 400-letnia tradycje – pierwsze szopki betlejemskie w Polsce pochodza z XVII wieku. Franciszek Kaminski z Krakowa w 1937 r. opracowal metodyke jaselek przedszkolnych, ktora do dzis jest stosowana. Wiecej w artykule koledy i pastoralki dla dzieci.
Jakie koledy wybrac do obchodow Bozego Narodzenia w przedszkolu
10 koled polecanych do obchodow Bozego Narodzenia w przedszkolu (od najlatwiejszej do najbardziej zaawansowanej). Kazda ma swoja role w wigilii i jest dostosowana do wieku dziecka.
Polskie koledy i pastoralki to dziedzictwo UNESCO – wpisane w 2013 r. na Liste Reprezentatywna Niematerialnego Dziedzictwa Kulturowego Ludzkosci. Ks. Michal Marcin Mioduszewski w 'Spiewniku koscielnym’ z 1838 r. opracowal pierwszy systematyczny zbior polskich koled. Dzis istnieje ich ponad 500 w polskiej tradycji ludowej.
Ponadto obchody Bozego Narodzenia w przedszkolu moga wykorzystywac takze wspolczesne piosenki swiateczne: 'Wesolych Swiat’, 'Jestes Mikolajem’, 'Idzie Mikolaj’. Repertuar powinien laczyc klasyke z wspolczesnoscia, dajac dziecku pelny obraz tradycji. Wiecej w koledy i pastoralki dla dzieci.
Jakie prace plastyczne tworzyc z dziecmi na Boze Narodzenie w przedszkolu
Prace plastyczne na Boze Narodzenie w przedszkolu tworza sie przez 3 tygodnie grudniowe. Kazdy tydzien koncentruje sie na innej kategorii prac, a produkty finalne wykorzystuje sie do dekoracji sali i jako prezenty dla rodzicow.
Tydzien 1 – Adwent i Mikolaj:
Tydzien 2 – Choinka i bombki:
Tydzien 3 – Szopka i aniolki:
Dlatego 9 prac plastycznych przez 3 tygodnie dostarcza bogactwa wizualnego do wigilii przedszkolnej. Dzieci ogladaja swoje dziela w dekorowanej sali i czuja dume z wkladu w scenografie. Wiecej w artykule prace plastyczne na Boze Narodzenie.
Jak prowadzic inkluzywne obchody Bozego Narodzenia w przedszkolu dla roznych wyznan
W polskim przedszkolu moga byc dzieci roznych wyznan (muzulmanie, zydzi, swiadkowie Jehowy, prawoslawni) lub bezwyznaniowe. Inkluzywne obchody Bozego Narodzenia w przedszkolu opieraja sie na 6 zasadach zgodnych z wytycznymi MEN i Konstytucja RP (art. 53).
Ponadto polska ustawa o systemie oswiaty (1991, z pozniejszymi zmianami) oraz konwencja ONZ o prawach dziecka (1989) zobowiazuja placowki do respektowania przekonan religijnych rodzicow. Nauczyciel laczy tradycje kulturowa z poszanowaniem roznorodnosci – to nie sprzecznosci, lecz dopelnienia.
Praktyczny przyklad: podczas jaselek dziecko zydowskie moze byc 'jednym z pasterzy’ (rola swiecka) lub 'zwierzeciem w stajni’ (symboliczna) bez koniecznosci modlitwy. W lamaniu oplatka uczestniczy lub nie – wedlug preferencji rodziny. Poczestunek wspolny (barszcz, pierogi) jest dla wszystkich – jedzenie laczy kultury.
Jakie bledy unikac podczas obchodow Bozego Narodzenia w przedszkolu
6 najczestszych bledow podczas obchodow Bozego Narodzenia w przedszkolu. Unikanie ich pozwala nauczycielce zorganizowac udany scenariusz.
1. Za dlugie jaselka. 20-30 minut dla 3-6-latkow to za dlugo. 10-15 minut wystarczy. Dziecko traci uwage i placze.
2. Wymuszanie kwestii. Dziecko niesmiale, ktore ma powiedziec 3 zdania, paraliżuje. Narrator-nauczycielka prowadzi, dzieci tylko gesty i spiew.
3. Przeladowany scenariusz. 10 koled, 15 wierszy, jaselka 30-minutowe – to wyczerpuje wszystkich. Wybierz 3-4 koledy, jaselka 10 minut, 1 uklad taneczny.
4. Pominiecie dzieci bez rodzicow. Rodzice, ktorzy nie moga przyjsc, powinni wiedziec wczesniej. Dziecko nie powinno byc 'samo’ – zaproszenie babci, cioci, dziadka.
5. Brak uwzglednienia alergii. Oplatek (gluten), pierogi (gluten, jaja), czekolada (mleko) moga wykluczac dzieci alergiczne. Alternatywy na stole: oplatek bezglutenowy, ciasto bez jaj, czekolada wegerlanska.
6. Ignorowanie roznorodnosci religijnej. Zakladanie, ze 'kazdy w grupie jest katolikiem’ stygmatyzuje dzieci innych wyznan. Rozmowa z rodzicami z wyprzedzeniem zapobiega temu.
Dlatego obchody Bozego Narodzenia w przedszkolu wymagaja profesjonalnego planowania 3-4 tygodnie przed, z uwzglednieniem potrzeb i ograniczen wszystkich rodzin w grupie. Dobra placowka realizuje tradycje polska bez wykluczania kogokolwiek.
Podsumowanie – Boze Narodzenie w przedszkolu
Boze Narodzenie w przedszkolu to magiczny czas 3-tygodniowych zajec zakonczony wigilia przedszkolna. Realizuje cele podstawy programowej MEN z 14 lutego 2017 r. w obszarze spolecznym. Plan obejmuje 3 tygodnie: Adwent (wieniec, sniezynki, Mikolaj), choinke (bombki, lancuchy, kartki) oraz szopke i jaselka (szopka z pudelka, aniolki, gwiazda). Pelen scenariusz wigilii 60-minutowy obejmuje 8 blokow (powitanie, opowiesc, jaselka, koledy, oplatek, posilek, pozegnanie, prezenty). Uproszczone jaselka dla 3-6-latkow trwaja 10-15 minut z narratorem-nauczycielka i prostymi gestami dzieci.
Ponadto 10 polecanych koled (od 'Cichej nocy’ do 'Oj maluski, maluski’) plus 9 prac plastycznych w 3 tygodniach tworza bogaty repertuar. Polskie koledy sa wpisane na Liste Reprezentatywna UNESCO od 2013 r. Inkluzywnosc dla dzieci roznych wyznan opiera sie na 6 zasadach zgodnych z Konstytucja RP art. 53 i wytycznymi MEN. 6 najczestszych bledow (dlugie jaselka, wymuszanie, przeladowanie, pominiecie, alergie, ignorowanie roznorodnosci) warto unikac. Aktualizacja: 2026. Dla dalszej lektury polecamy koledy i pastoralki dla dzieci, prace plastyczne na Boze Narodzenie oraz scenariusze zajec o porach roku.
Pisze artykuły o zdrowiu ze swojego punktu widzenia