Scenariusze zajec o porach roku w przedszkolu – jesien, zima, wiosna, lato

Scenariusze zajec o porach roku to gotowe konspekty dydaktyczne dla przedszkolaka 4-5 lat, oparte na cyklu czterech sezonow. Kazdy scenariusz zawiera cele operacyjne, pomoce, przebieg i prace dodatkowe. Podstawa programowa wychowania przedszkolnego z Rozporzadzenia MEN z 14 lutego 2017 r. wskazuje obszar IV 'Poznawanie i rozumienie swiata’ jako kluczowy dla tej tematyki.

Dlaczego warto realizowac scenariusze zajec o porach roku w przedszkolu

Scenariusze zajec o porach roku w przedszkolu daja dziecku cztery powracajace cykle – jesien, zime, wiosne i lato – z ktorych kazdy wymaga osobnej oprawy dydaktycznej. Kazdy z nich rozwija piec obszarow kompetencji jednoczesnie. Pory roku sa pierwszym cyklem naturalnym, ktory dziecko 3-6 lat realnie rozumie – doswiadcza go cialem, zmyslami i szatnia.

• Obserwacje przyrody – dziecko zauwaza, co zmienia sie za oknem
• Rozumienie przyczyn i skutkow – dlaczego liscie zoltkneja, dlaczego ptaki odlatuja
• Slownictwo tematyczne – 180-250 nowych slow w cyklu rocznym
• Rytm kulturowy – swieta, zwyczaje, ubrania sezonowe
• Samoregulacja emocjonalna – rytm jest kojacy, szczegolnie u dzieci z zaburzeniami integracji sensorycznej

Dziecko, ktore pelnie przezywa kazda pore roku przez odpowiednie zajecia, wierszyki i prace plastyczne, buduje fundament pozniejszej edukacji przyrodniczej. Ponadto Howard Gardner w teorii inteligencji wielorakich z 1983 r. wskazuje inteligencje przyrodnicza jako jedna z osmiu glownych – rozwija sie wlasnie przez systematyczny kontakt z cyklami sezonowymi.

Jak wygladaja scenariusze zajec o porach roku – wariant jesien w przedszkolu

Scenariusze zajec o porach roku w odmianie jesiennej koncentruja sie na zbieraniu naturalnych skarbow i obserwacji przemiany przyrody. Konspekt poniżej obejmuje 30 minut z grupa 4-5-letnia.

Temat: 'Skarby jesieni – kasztany, zoledzi, liscie’. Wiek: 4-5 lat z mozliwoscia adaptacji dla 3 i 6. Czas: 30 minut.

Cele operacyjne dziecka po zakonczeniu zajec o jesiennej porze roku:

• Rozpoznaje kasztan, zoladz, szyszke, list debu, klonu i brzozy – co najmniej 4 z 6
• Uklada zebrane skarby wedlug koloru lub rozmiaru
• Nazywa 3 zmiany w przyrodzie jesiennej – liscie zoltkneja, ptaki odlatuja, dni sa krotsze
• Wykonuje prace plastyczna – lis-potwor lub stempel z liscia

Pomoce dydaktyczne: zebrane przed zajeciami kasztany (10 sztuk), zoledzi (10 sztuk), szyszki (5 sztuk), liscie z 3-4 drzew, lupa dla kazdego dziecka, farby plakatowe, kartki A4. Polecane ksiazki to 'Jesien w lesie’ Beaty Ostrowickiej oraz 'Pan Kuleczka – jesien’ Wojciecha Widlaka.

Przebieg scenariusza zajec na jesien obejmuje cztery bloki czasowe.

• Wprowadzenie 5 minut – krag, pytanie 'Co widzieliscie po drodze do przedszkola?’. Zbieranie odpowiedzi i pokaz skarbow.
• Eksploracja 10 minut – dzieci ogladaja kasztany przez lupe. Nauczycielka pyta 'Ktore jest twarde? Ktory spadnie z najwieksza wysokoscia?’. Klasyfikacja do trzech misek.
• Praca plastyczna 10 minut – lis-potwor (dziecko dobiera list, dokleja kasztany jako oczy) lub stempel z liscia. Nauczycielka asystuje, nie tworzy za dziecko.
• Podsumowanie 5 minut – kazde dziecko pokazuje prace, nazywa drzewo. Czytanie krotkiej bajki, piosenka 'Pada deszcz’.

Prace dodatkowe: zbieranie z dzieckiem w plecakach i konczenie w domu – albumy z liscmi, kolaze z kasztanow. Wiecej pomyslow w artykule jesienne prace plastyczne.

Jak wygladaja scenariusze zajec o porach roku – wariant zima w przedszkolu (po jesien)

Scenariusze zajec o porach roku w wersji zimowej skupiaja sie na eksperymencie woda-lod oraz zwierzetach zimujacych – po jesien to drugi sezon roczny. Konspekt zaplanowany jest na 30-35 minut z grupa 4-5-letnia.

Temat: 'Kiedy zaczyna sie zima – snieg, lod, zwierzeta’. Wiek: 4-5 lat. Czas: 30-35 minut.

Cele operacyjne dziecka w scenariuszu zimowym obejmuja cztery punkty.

• Rozpoznaje 4 cechy zimy – snieg, mroz, krotkie dni, ubranie cieple
• Rozumie, ze woda w niskiej temperaturze staje sie lodem
• Wymienia 3 zwierzeta zapadajace w sen zimowy – jez, mis, swistak – oraz 3 zostajace zima w Polsce: wrobel, sikorka, wiewiorka
• Samodzielnie ubiera sie w zestaw zimowy – czapka, rekawiczki, szalik

Pomoce dydaktyczne: pojemnik z prawdziwym sniegiem wniesiony przed zajeciami lub kostki lodu, 2 kubki z woda (jeden na zewnatrz, drugi w sali), plansze ze zwierzetami zimowymi, rekwizyty ubraniowe oraz ksiazka 'Zima’ Hadwigi Vogl lub 'Zimowa opowiesc Pana Kuleczki’ Wojciecha Widlaka.

Przebieg scenariusza zimowego ma piec faz.

• Wprowadzenie 5 minut – piosenka zimowa 'Zima zima’ i pokaz pojemnika ze sniegiem. Pytania 'Co to jest? Dlaczego jest zimno?’
• Eksperyment woda-lod 10 minut – nauczycielka stawia 1 kubek wody za oknem, drugi w sali. Dzieci dotykaja sniegu w rekawiczkach, obserwuja topienie na dloni.
• Zwierzeta zimowe 10 minut – plansze ze zwierzetami. Pytania 'Co robi mis w zimie? A wiewiorka?’. Krotka opowiesc o hibernacji z zagadkami.
• Zabawa 'ubieramy sie na dwor’ 5-8 minut – kazde dziecko zaklada czapke, szalik, rekawiczki, buty. Wyscig kto pierwszy gotowy.
• Podsumowanie 3-5 minut – sprawdzamy kubek wody za oknem. Piosenka 'Balwanek’ lub fragment ksiazki.

Praca dodatkowa: zimowe prace plastyczne – balwan z waty, platki sniegu z papieru, choinka z kasztanow.

Jak prowadzic scenariusze zajec o porach roku wiosennych

Scenariusz zajec o porach roku w wariancie wiosennym laczy obserwacje pierwszych kwiatow z eksperymentem siania. Konspekt obejmuje 30 minut z grupa 4-5-letnia.

Temat: 'Obudzila sie wiosna – pierwsze kwiaty i powrot ptakow’. Wiek: 4-5 lat. Czas: 30 minut.

Cele operacyjne wiosennego scenariusza zajec:

• Dziecko nazywa 3-4 pierwsze wiosenne kwiaty – krokus, przebisnieg, forsycja, tulipan
• Wyjasnia, dlaczego ptaki wracaja – cieplej, jest pozywienie
• Sieje nasiono rzezuchy lub fasoli
• Wyraza radosc z wiosny w rysunku lub piosence

Pomoce dydaktyczne: kolorowe obrazki lub prawdziwe kwiaty (przebisniegi, krokusy), nagranie glosow ptakow (bocian, skowronek, jaskolka), doniczki z ziemia lub mokra wata, nasiona rzezuchy lub fasoli, ksiazka 'Wiosna, ach to Ty!’ Agnieszki Wybieralskiej oraz wierszyk 'Marzec’ Jana Brzechwy.

Przebieg scenariusza wiosennego ma cztery bloki.

• Wprowadzenie 5 minut – nauczycielka wnosi do sali kwiaty i obrazki, zaklada nagranie ptakow. Pytanie 'Co zmienia sie za oknem?’
• Rozmowa o wiosnie 10 minut – plansze z wiosennymi symbolami. Historyjka o przebisniegu jako pierwszym kwiecie. Omowienie cyklu odlotow i powrotow ptakow.
• Eksperyment sianie 10 minut – kazde dziecko dostaje doniczke z ziemia. Sieje 3-5 ziaren rzezuchy. Obietnica 'za 5 dni zobaczymy’. Oznaczanie doniczek imionami.
• Podsumowanie 5 minut – wierszyk 'Wiosna’ Brzechwy, piosenka 'Wiosno, wiosno mila’, powitanie wiosny reka w kole.

Kontynuacja przez tydzien polega na codziennym ogladaniu doniczek i nagrywaniu postepow w dzienniczku rysunkowym. Wiecej pomyslow w artykule wiosenne prace plastyczne.

Jak ulozyc scenariusze zajec o porach roku letnich

Scenariusz zajec o porach roku w odmianie letniej obejmuje degustacje owocow oraz blok bezpieczenstwa nad woda. Czas to 30-35 minut z grupa 5-6-letnia.

Temat: 'Lato w kolorach – kwiaty, owoce i bezpieczenstwo nad woda’. Wiek: 5-6 lat. Czas: 30-35 minut.

Cele operacyjne dziecka w letnim scenariuszu zajec:

• Nazywa 4-5 letnich owocow – truskawka, czeresnia, malina, jagoda, arbuz
• Wyjasnia, dlaczego latem zakladamy czapke z daszkiem i krem z filtrem przeciwslonecznym, dalej SPF
• Wymienia 3-4 zasady bezpieczenstwa nad woda – tylko z doroslym, nie wchodzic samemu, dmuchany sprzet to nie ratownik, znaczenie flagi na plazy
• Wykonuje prace plastyczna – bukiet letni lub arbuz z papieru

Pomoce dydaktyczne: prawdziwe letnie owoce do degustacji (truskawki, czeresnie, maliny), plansze plaza-jezioro-las-ogrod, czapka z daszkiem, butelka kremu SPF, ksiazka 'Lato na wakacjach’ Janiny Walasek lub fragmenty 'W pustyni i w puszczy’ Henryka Sienkiewicza dla 6-latkow.

Przebieg scenariusza letniego dzieli sie na cztery czesci.

• Wprowadzenie 5 minut – degustacja owocow w czystych rekawiczkach higienicznych. Pytania 'Co to za smak? Kiedy dostajemy truskawki?’
• Kolory i owoce lata 10 minut – plansze. Klasyfikacja po kolorze i wielkosci. Wymienianie polskich letnich owocow.
• Bezpieczenstwo 10-15 minut – kluczowa czesc. Plansze plazy z flagami: czerwona oznacza stop, biala mozna wchodzic, zolta uwazaj. Demonstracja zakladania czapki z daszkiem i kremu SPF. Krotkie odgrywanie scenki ratowania.
• Praca plastyczna lub podsumowanie 5 minut – arbuz z papieru lub bukiet letnich kwiatow. Piosenka 'W zielonym zoltym kolorze’.

Uwaga bezpieczenstwo w letnim scenariuszu zajec o porach roku: czesc o wodzie jest kluczowa. W Polsce co roku topi sie 10-15 dzieci, a 80% przypadkow ma miejsce bez nadzoru doroslego wedlug danych Wodnego Ochotniczego Pogotowia Ratunkowego (WOPR). Niemniej dlatego ten blok zasluguje na pelne 15 minut.

Jakie wiersze, piosenki i ksiazki uzywac do scenariuszy zajec o porach roku

Wiersze, piosenki i ksiazki dopelniaja scenariusze zajec o porach roku jako materialy do rytualu otwierajacego i konczacego. Polska klasyka literatury dzieciecej oferuje sprawdzone teksty na kazda pore.

Jesien:

• Wiersze: 'Jesien’ Juliana Tuwima, 'Jesienna zadyma’ Danuty Wawilow
• Piosenki: 'Pada deszcz’, 'Koniuszek liscia’ (Ze Smykiem)
• Ksiazki: 'Jesien w lesie’ Beaty Ostrowickiej, 'Pan Kuleczka – jesien’ Wojciecha Widlaka

Zima:

• Wiersze: 'Zima’ Wandy Chotomskiej, 'Mroz’ Czeslawa Janczarskiego
• Piosenki: 'Balwanek’, 'Zima zima, zima pada snieg’ (Smykolandia)
• Ksiazki: 'Zima’ Hadwigi Vogl, 'Zimowa opowiesc Pana Kuleczki’ Wojciecha Widlaka

Wiosna:

• Wiersze: 'Marzec’ Jana Brzechwy, 'Wiosna’ Czeslawa Janczarskiego, 'Ptaszki wiosna’ Juliana Tuwima
• Piosenki: 'Wiosno, wiosno mila’, 'Przylecial bocian z daleka’
• Ksiazki: 'Wiosna, ach to Ty!’ Agnieszki Wybieralskiej, 'Tuptusie i wiosna’ Grzegorza Kasdepke

Lato:

• Wiersze: 'Lato’ Jana Brzechwy, 'Sad’ Juliana Tuwima, 'Wakacje’ Danuty Wawilow
• Piosenki: 'Lato, lato, lato czeka’ Majki Jezowskiej, 'W zielonym zoltym kolorze’
• Ksiazki: 'Lato na wakacjach’ Janiny Walasek, 'Maciupek na wakacjach’ Pawla Beren

Pelna lista znajduje sie w artykule wierszyki dla przedszkolakow z klasyki polskiej.

Jak wykorzystac nature w scenariuszach zajec o porach roku

Natura uzupelnia scenariusze zajec o porach roku jako pelnoprawna sala dydaktyczna. Pedagogika lesna (niemiecki Wald-Kindergarten), rozwinieta w Skandynawii i Niemczech od lat 50. XX w., pokazuje, ze dzieci spedzajace 3-5 godzin dziennie w naturze rozwijaja lepiej motoryke, odpornosc, kreatywnosc i zdrowie psychiczne niz rowiesnicy w zamknietych salach. Potwierdzaja to badania Larsen z 2019 r. opublikowane w 'Nature-based preschools’.

Szesc praktycznych pomyslow rozszerzajacych konspekty z poprzednich sekcji:

• Przyrodniczy spacer raz w tygodniu – ta sama droga, ale z konkretnym zadaniem (’znajdziemy 3 liscie roznych drzew’)
• Koszyk skarbow natury – dziecko zbiera etycznie liscie, kasztany, szyszki. W sali segregacja i rysowanie
• Obserwacja z lupa – 5-10 minut pod drzewem z pytaniem 'Co widzimy?’
• Przedszkolny ogrodek – inspirowane Froeblem, dziecko sieje wiosna, zbiera jesienia
• Kalendarz pogody – codzienny rysunek 'jaka dzis pogoda’, budowa wyczucia rytmu
• Dziennik drzewa – 'nasze drzewo’ w ogrodzie, fotografowane raz w miesiacu

Pedagodzy dunscy mowia: 'Nie ma zlej pogody, jest tylko zle ubranie’. Ta zasada obowiazuje rowniez w polskich placowkach realizujacych scenariusze zajec o porach roku przez caly cykl 12 miesiecy.

Podsumowanie – scenariusze zajec o porach roku

Scenariusze zajec o porach roku w przedszkolu to cztery konspekty 30-35 minutowe na jesien, zime, wiosne i lato. Kazdy zawiera cele operacyjne, pomoce, przebieg podzielony na 4-5 blokow czasowych oraz prace dodatkowe. Wszystkie zgodne z podstawa programowa Rozporzadzenia MEN z 14 lutego 2017 r. (Dz.U. 2017 poz. 356), obszar IV 'Poznawanie i rozumienie swiata’. Dziecko 4-5-letnie poznaje 180-250 nowych slow tematycznych w cyklu rocznym.

Ponadto Howard Gardner wskazuje inteligencje przyrodnicza jako jedna z 8 kluczowych, a badania Larsen z 2019 r. dokumentuja korzysci edukacji w naturze. Aktualizacja: 2026. Dla dalszej lektury polecamy jesienne prace plastyczne, zimowe prace plastyczne oraz wierszyki dla przedszkolakow.

Anastazja Lisek

Pisze artykuły o zdrowiu ze swojego punktu widzenia