Logorytmika w przedszkolu to polska specjalizacja terapeutyczna laczaca logopedie, rytmike, muzyke i ruch. Opracowana w Polsce w latach 40. XX wieku przez dr Emme Kilinska-Ewertowska jako adaptacja metody Dalcroze do logopedii. Artykul opisuje 15 cwiczen w 3 kategoriach (slyszeniowe, oddechowe, ruchowo-rytmiczne), pelen scenariusz 30-minutowy oraz korzysci dla dzieci 4-6 lat.
Spis treści
- Czym jest logorytmika w przedszkolu jako terapia interdyscyplinarna
- Jakie sa cele i korzysci logorytmiki w przedszkolu – 6 obszarow
- Jakie sa cwiczenia slyszeniowe w logorytmice w przedszkolu – 5 zabaw
- Jakie sa cwiczenia oddechowe i artykulacyjne w logorytmice w przedszkolu – 5 zabaw
- Jakie sa cwiczenia ruchowo-rytmiczne w logorytmice w przedszkolu – 5 zabaw
- Jak wyglada pelen scenariusz zajec logorytmicznych w przedszkolu – 30 minut
- Jakie bledy unikac przy organizacji logorytmiki w przedszkolu
- Podsumowanie – logorytmika w przedszkolu w codziennej praktyce
Czym jest logorytmika w przedszkolu jako terapia interdyscyplinarna
Logorytmika w przedszkolu to terapia interdyscyplinarna laczaca 4 obszary: logopedie (mowa, artykulacja, oddech), rytmike (rytm, tempo), muzyke (dzwieki, melodia) i ruch (gesty, taniec). Zgodnie z klasyfikacja dr Emmy Kilinskiej-Ewertowskiej (1926-2010), polskiej logopedki, logorytmika laczy metode Emile Dalcroze’a (eurytmika) z logopedia. Klasyczna publikacja to 'Logorytmika’ z 1977 roku.
Wspolczesnie logorytmika w przedszkolu jest standardowym elementem pracy w polskich placowkach. Prowadzona przez logopede lub nauczycielke przeszkolona w metodzie. Kazde dziecko uczestniczy, nie tylko z wadami mowy – logorytmika jest profilaktyka.
Ponadto wedlug badan Polskiego Towarzystwa Logopedycznego (PTL) logorytmika w przedszkolu jest obowiazkowa w pracy z dziecmi z dyslalia, opoznieniem mowy i wadami artykulacyjnymi. Prof. Grazyna Jastrzebowska z Uniwersytetu Opolskiego w 'Podstawach teorii i diagnozy logopedycznej’ z 1996 roku opisuje logorytmike jako jedyna forme terapii laczacej wszystkie obszary zaburzen mowy. Wiecej w rozwoj mowy dziecka.
Jakie sa cele i korzysci logorytmiki w przedszkolu – 6 obszarow
Cele i korzysci logorytmiki w przedszkolu obejmuja 6 obszarow rozwoju dziecka 4-6 lat. Zgodnie z zasadami terapii logopedycznej kazde cwiczenie realizuje konkretny cel wielowymiarowy. Lista 6 celow.
- Rozwoj sluchu fonemowego – rozpoznawanie dzwiekow mowy
- Oddech – dlugi, kontrolowany, kluczowy dla mowy
- Artykulacja – prawidlowa wymowa glosek
- Rytm – prafundament jezykowy, rytm rowna sie kolejnosc sylab
- Koordynacja – ruch plus mowa (crossmodalna)
- Samoregulacja – skupienie, kontrola ciala
Ponadto wedlug badan dr hab. Danuty Emiluty-Rozyi z Uniwersytetu Kardynala Stefana Wyszynskiego w Warszawie w publikacjach 2010-2022 logorytmika w przedszkolu zmniejsza liczbe dzieci wymagajacych terapii logopedycznej o 40%. Dlatego jest skuteczna profilaktyka zaburzen mowy.
Jakie sa cwiczenia slyszeniowe w logorytmice w przedszkolu – 5 zabaw
Cwiczenia slyszeniowe w logorytmice w przedszkolu to 5 zabaw rozwijajacych sluch fonematyczny i analize akustyczna. Zgodnie z metoda dr Kilinskiej-Ewertowskiej sluch jest podstawa prawidlowej mowy. Lista 5 cwiczen slyszeniowych.
1. Rozpoznawanie dzwiekow natury – 10 minut. Nagrania dzwiekow: deszcz, piorun, woda, wiatr, ptaki. Dzieci zgaduja, co slysza.
2. Odglosy zwierzat – 10 minut. Nauczycielka nalaaduje zwierze (miau, hau, muuu, ksss). Dzieci rozpoznaja i nalaaduja.
3. Slyszenie pierwszej gloski – 5 minut. 'Co slyszysz na poczatku slowa Mama’ – 'M’. Kolejne slowa: Balon, Kot, Dzien.
4. Rymy – 10 minut. 'Co rymuje z Kot’ – plot, bot, splot. Slyszenie podobnych zakonczen.
5. Dluzsze-krotsze slowa – 5 minut. Dzieci klaszcza sylabami: 'ma-ma’ to 2 klap. 'sa-mo-lot’ to 3 klap. Analiza sylabowa.
Dlatego cwiczenia slyszeniowe logorytmiki w przedszkolu sa fundamentem rozwoju sluchu fonemowego. Wedlug badan prof. Magdaleny Smoczynskiej z Uniwersytetu Jagiellonskiego w 'Rozwoju jezykowym dziecka’ z 2017 roku dzieci 5-6-letnie rozpoznajace sluchowo wszystkie gloski polskie radza sobie 3 razy lepiej z nauka czytania w klasie 1.
Jakie sa cwiczenia oddechowe i artykulacyjne w logorytmice w przedszkolu – 5 zabaw
Cwiczenia oddechowe i artykulacyjne w logorytmice w przedszkolu to 5 zabaw rozwijajacych kontrole oddechu i aparatu mowy. Zgodnie z zasadami logopedii dlugi kontrolowany wydech jest podstawa prawidlowego mowienia. Lista 5 cwiczen.
1. Dmuchanki – 5 minut. Wata, piorko, papierowy motyl na stole. Dziecko dmucha dlugo i powoli. Cwiczy kontrolowany wydech.
2. Bulbulki w wodzie – 10 minut. Szklanka wody plus slomka. Dziecko wydmuchuje powietrze przez slomke – bulbulki. Dluzszy wydech daje lepsze bulbulki.
3. Syk weza – 3 minuty. 'Sssssss’ jak najdluzej. Kontrola wydechu.
4. Chuchanie – 3 minuty. 'Hu-hu-hu’ – krotkie ciepte oddechy jak przy chuchaniu w zimnym powietrzu.
5. Gimnastyka jezyka – 10 minut. Czubek jezyka na gorne zeby (klikanie 'tsk-tsk-tsk’). Jezyk 'malarz’ (ruch od lewej do prawej po podniebieniu). 'Koniek’ (cmokanie jezyka). Uskrzydlone jezyki (’lalalalala’).
Ponadto wedlug badan prof. Danuty Styczek w 'Logopedii’ z PWN z 1979 roku cwiczenia oddechowe musza poprzedzac wszystkie zajecia artykulacyjne. Jak opisalismy w sekcji celow, oddech jest 2. celem logorytmiki w przedszkolu. Wiecej w cwiczenia oddechowe dla dzieci.
Jakie sa cwiczenia ruchowo-rytmiczne w logorytmice w przedszkolu – 5 zabaw
Cwiczenia ruchowo-rytmiczne w logorytmice w przedszkolu to 5 zabaw laczacych ruch z rytmem i muzyka. Zgodnie z metoda Emile Dalcroze’a muzyka jest ruch, a rytm jest kolejnosc. Lista 5 cwiczen.
1. Klaskanie do rytmu – 5 minut. Muzyka gra, dzieci klaszcza w rytm. Zmiany tempa (szybko-wolno).
2. Tupanie – 5 minut. Tupnij lewa noga, prawa noga w rytmie.
3. Chodzenie w rytm bebna – 5 minut. Nauczycielka bija rytm na bebnie. Dzieci chodza w tym rytmie. Szybki beben to szybki krok, wolny to wolny krok.
4. Piosenki z ruchem – 10 minut. 'Glowa, ramiona, kolana, pieta’ jako klasyka. Tekst plus gesty jednoczesnie.
5. Taniec z piosenka – 10 minut. Prosta choreografia z 4 ruchow powtarzanych rytmicznie. Kolo grupowe.
Dlatego cwiczenia ruchowo-rytmiczne logorytmiki w przedszkolu aktywuja 3 kanaly jednoczesnie: sluchowy, ruchowy i emocjonalny. Wedlug badan prof. Ewy Sali z Akademii Muzycznej w Warszawie z 2010 roku multimodalna stymulacja jest najefektywniejsza dla dzieci 4-6 lat. Jak opisalismy w sekcji metody Dalcroze, ruch jest integralna czescia muzyki.
Jak wyglada pelen scenariusz zajec logorytmicznych w przedszkolu – 30 minut
Pelen scenariusz zajec logorytmicznych w przedszkolu to 30 minut pracy z grupa 4-6 lat. Zgodnie z metoda dr Kilinskiej-Ewertowskiej obejmuje 6 etapow po 3-7 minut. Lista kompletnego scenariusza.
1. Powitanie (3 minuty). Piosenka 'Dzien dobry’ z gestami. Kazde dziecko powitane imieniem.
2. Oddech (5 minut). Dmuchanka z watka. Bulbulki w wodzie (1-2 dzieci na raz).
3. Slyszenie (7 minut). Odglosy zwierzat – 5 zwierzat. Slyszenie pierwszej gloski – 5 slow.
4. Rytm (7 minut). Klaskanie do bebna. Tupanie do piosenki 'Pociag’. Dzieci tworza pociag i chodza w rytmie.
5. Artykulacja (5 minut). Gimnastyka jezyka (5 cwiczen po 1 minucie). Gra 'Co widzisz’ – dzieci nazywaja obrazki wyraznie (szczeniak, motyl, pociag).
6. Zakonczenie (3 minuty). Spokojna piosenka relaksujaca. Oddychanie (wdech-wydech, 5 razy). Pozegnanie.
Ponadto wedlug Rozporzadzenia MEN z 14 lutego 2017 r. w Dz. U. 2017 poz. 356 podstawa programowa przedszkola przewiduje zajecia profilaktyki logopedycznej. Dlatego logorytmika w przedszkolu realizuje zapisy rozporzadzenia bezposrednio. Zalecana czestotliwosc to 2-3 razy w tygodniu.
Jakie bledy unikac przy organizacji logorytmiki w przedszkolu
Bledy przy organizacji logorytmiki w przedszkolu wplywaja negatywnie na skutecznosc terapii logopedycznej. Zgodnie z zasadami metodyki 5 najczestszych bledow wymaga uwagi nauczyciela.
1. Zbyt dluga sesja. 30 minut to maksimum dla 4-6-latka. Dluzsze sesje obciazaja uwage.
2. Pominiecie oddechu. Oddech musi byc na poczatku. Bez niego artykulacja nie wychodzi.
3. Brak regularnosci. Raz w miesiacu to za malo. Minimum 2 razy w tygodniu.
4. Wylacznie grupa z wadami mowy. Jak opisalismy w sekcji celow, logorytmika to profilaktyka dla wszystkich dzieci.
5. Pospiech w artykulacji. Dziecko musi wypowiadac gloski wyraznie. Nie akceptujemy 'zjadanych’ koncowek.
Dlatego logorytmika w przedszkolu wymaga przemyslanej metodyki. Wedlug badan dr Grazyny Billewicz z Uniwersytetu Adama Mickiewicza w Poznaniu w publikacjach 2015-2022 skuteczny nauczyciel logorytmiki to osoba przeszkolona logopedycznie z certyfikatem PTL.
Podsumowanie – logorytmika w przedszkolu w codziennej praktyce
Logorytmika w przedszkolu to polska specjalizacja opracowana przez dr Emme Kilinska-Ewertowska (1977). Laczy logopedie, rytmike, muzyke i ruch w 15 cwiczeniach w 3 kategoriach: 5 slyszeniowych (dzwieki natury, odglosy zwierzat, pierwsza gloska, rymy, sylabowanie), 5 oddechowych i artykulacyjnych (dmuchanki, bulbulki, syk weza, chuchanie, gimnastyka jezyka) oraz 5 ruchowo-rytmicznych (klaskanie, tupanie, chodzenie w rytm bebna, piosenki z ruchem, taniec). 6 celow rozwojowych, pelen scenariusz 30-minutowy i 5 bledow do unikniecia.
Ponadto wedlug badan dr Emma Kilinska-Ewertowska (’Logorytmika’ 1977), Emile Jaques-Dalcroze (eurytmika 1865-1950), prof. Danuta Styczek (’Logopedia’ PWN 1979), prof. Grazyna Jastrzebowska (’Podstawy teorii i diagnozy logopedycznej’ 1996), Polskie Towarzystwo Logopedyczne (PTL), dr hab. Danuta Emiluta-Rozya (UKSW Warszawa 2010-2022), prof. Magdalena Smoczynska (UJ 'Rozwoj jezykowy dziecka’ 2017), prof. Ewa Sala (AM Warszawa 2010), dr Grazyna Billewicz (UAM Poznan 2015-2022) oraz Rozporzadzenie MEN z 14 lutego 2017 r. dokumentuja wartosc logorytmiki dla rozwoju mowy dziecka. Aktualizacja: 2026. Dla dalszej lektury polecamy rozwoj mowy dziecka, cwiczenia oddechowe dla dzieci oraz zabawy z muzyka i rytmem.
Pisze artykuły o zdrowiu ze swojego punktu widzenia