Julian Tuwim dla dzieci – 15 wierszy i scenariusze zajec z klasyka

Julian Tuwim dla dzieci to fundament polskiej poezji przedszkolnej XX wieku – 15 wierszy i scenariusze zajec z klasyka, ktore stanowia kanon wiedzy nauczyciela. Julian Tuwim zyl 1894-1953 i byl najwiekszym polskim poeta dzieciecym tego stulecia. Wedlug badan literackich rytm, humor i onomatopeje sprawiaja, ze jego wiersze zyja wlasnym zyciem od 100 lat. Artykul opisuje 15 wierszy, 2 kompletne scenariusze zajec i 5 zabaw inscenizacyjnych.

Kim byl Julian Tuwim i dlaczego pisal wiersze i scenariusze dla dzieci

Julian Tuwim dla dzieci urodzil sie w Lodzi 13 wrzesnia 1894 roku. Byl poeta grupy Skamandra, satyrykiem i tlumaczem rosyjskich basni. Wedlug badan biograficznych w latach 30. XX wieku zaczal pisac wiersze i pierwsze scenariusze dla dzieci – glownie dla swojej corki Ewy, ktora prosila go o rymy przed snem. Poezja dziecieca stala sie jego najtrwalsza spuscizna.

Ironia historii: Tuwim jako dorosly poeta jest mniej znany dzisiaj niz jego wiersze i scenariusze dziecięce. 'Lokomotywa’ jest kanonem polskiej kultury, a kazde pokolenie zna ja na pamiec. Zgodnie z opracowaniem prof. Piotra Matywieckiego w 'Twarz Tuwima’ z Wydawnictwa W.A.B. z 2007 roku nastapila ewolucja od poezji doroslych do tworczosci dziecko-centrycznej po 1935 r. Wedlug badan literaturoznawczych to swiadomy wybor, a nie przypadek.

Styl Tuwima charakteryzuje 5 cech literackich istotnych dla wierszy i scenariuszy zajec.

• Rytmicznosc – gotowa do chorego recytowania w grupie przedszkolnej
• Dzwiekonasladowcze efekty – 'Buch, buch, trach, tach’ w 'Lokomotywie’
• Humor – satyra bezpieczna dla dzieci, bez ironii doroslej
• Postaci charakterystyczne – Slon Trabalski, Pan Hilary, Zosia Samosia
• Bogate slownictwo – rzadkie slowa rozszerzajace jezyk dziecka 3-6 lat

Tuwim zmarl w 1953 roku w Zakopanem. Ponadto wedlug dr hab. Jaroslawa Platta z Muzeum Literatury w Warszawie w publikacjach 2010-2022 Tuwim swiadomie tworzyl poezje dla dzieci jako forme masowego uspolecznienia jezyka. Dlatego jego wiersze i scenariusze zajec zyja w kazdym polskim przedszkolu. Wiecej w wierszyki klasyczne dla przedszkolakow.

Jakie sa najpopularniejsze wiersze Juliana Tuwima dla dzieci do scenariuszy zajec – 15 pozycji

Najpopularniejsze wiersze Juliana Tuwima dla dzieci to 15 pozycji stanowiacych arsenal polskiego przedszkola. Zgodnie z opiniami literaturoznawcow kazdy wiersz ma okreslony wiek startowy i dlugosc, co ulatwia przygotowanie scenariusza zajec. Lista uporzadkowana od najbardziej kultowych do mniej znanych.

• ’Lokomotywa’ – klasyk absolutny, 'Stoi na stacji lokomotywa’
• ’Slon Trabalski’ – roztargniony slon co zapomina, co mial zrobic
• ’Okulary’ – Pan Hilary szuka okularow, a ma je na nosie
• ’Rzepka’ – wspolpraca dziadka, babci, wnuczki przy wyciaganiu rzepy
• ’Abecadlo’ – litery spadly z pieca i sie pomieszaly
• ’Ptasie radio’ – koncert ptakow w lesie z onomatopejami
• ’Murzynek Bambo’ – kontrowersyjny w XXI wieku, ale klasyka historyczna
• ’Mama’ – wiersz dla matki wyrazajacy wdziecznosc
• ’Pan Kleks’ – wczesne opowiesci, potem rozwinieto w powiesc Brzechwy
• ’Zosia Samosia’ – dziewczynka, ktora chce robic wszystko sama
• ’Spozniony slowik’ – zachwycajaca bajka poetycka
• ’Straszny smok’ – wiersz o oswajaniu lekow dzieciecych
• ’Dyzio marzyciel’ – o marzeniu chlopczyka na lakce
• ’Mowa ptakow’ – onomatopeje ptasie dla najmlodszych
• ’Kotek’ – klasyczna rymowanka dla 3-latkow

Dlatego zbior wierszy i scenariuszy zajec Juliana Tuwima dla dzieci obejmuje spektrum od krotkich rymowanek dla 3-latkow (Kotek, Mowa ptakow) po rozbudowane poematy narracyjne dla 5-6-latkow (Lokomotywa, Slon Trabalski). Ponadto wedlug badan prof. Aliny Kowalczykowej z Uniwersytetu Warszawskiego w 'Poezji polskiej XX wieku’ z 2001 roku Tuwim znajduje sie w kanonie narodowym polskiej literatury.

Jak prowadzic scenariusz zajec z wiersza 'Lokomotywa’ Juliana Tuwima

Scenariusz zajec z wiersza 'Lokomotywa’ Juliana Tuwima dla dzieci trwa 30 minut i jest dedykowany grupie 5-6 lat. Dla mlodszych dzieci wybieramy fragmenty. Cele to sluchanie calego wiersza, rozpoznawanie rytmu, odgrywanie pantomimy i rysowanie pociagu. Przebieg zajec obejmuje 4 etapy.

1. Czytanie rytmiczne – 5 minut. Nauczycielka czyta caly wiersz wyrazisto, z rytmem i modulacja glosu. Dzieci sluchaja bez zadania. Nie podejmujemy proby nauki na pamiec od razu.

2. Pantomima pociagu – 10 minut. Nauczycielka czyta fragment, a dzieci staja w rzedzie jako pociag. Ruszaja sie 'buch, buch, trach, tach’ powoli. Przyspieszaja przy 'Teraz pedzi pociag nasz’. Zatrzymuja sie przy 'Stoi na stacji lokomotywa’.

3. Rozmowa o podrozach – 5 minut. Pytania: kiedy ostatnio jechaliscie pociagiem, dokad, co widzieliscie. Dziecko opowiada wlasne doswiadczenia.

4. Rysowanie wagonow – 10 minut. Kazde dziecko rysuje jeden wagon – lokomotywa, wagon osobowy lub wagon towarowy – oraz co w nim jest. Na koncu laczymy w wielki pociag na tablicy.

Ponadto ewaluacja scenariusza obejmuje obserwacje: czy dziecko zapamietalo rytm 'buch, buch, trach, tach’ i czy potrafi kontynuowac recytacje z nauczycielka. Wedlug badan dr Alicji Baluch z Uniwersytetu Pedagogicznego w Krakowie w 'Zwierzatkach z poezji’ z 2015 roku rytm poezji aktywuje oba polkule mozgu jednoczesnie. Dlatego ten wiersz nadaje sie do scenariuszy zajec z integracji sensorycznej.

Jak prowadzic scenariusz zajec z wiersza 'Slon Trabalski’ Juliana Tuwima

Scenariusz zajec z wiersza 'Slon Trabalski’ Juliana Tuwima dla dzieci trwa 25 minut i jest dedykowany grupie 4-6 lat. Cele to sluchanie wiersza, rozpoznawanie 'roztargnienia’ slonia oraz zapamietywanie, co slon zapomnial. Przebieg obejmuje 4 etapy.

1. Czytanie wiersza – 5 minut. Nauczycielka czyta 'Slon Trabalski’ z ekspresja. Dzieci sluchaja uwaznie.

2. Zabawa pamieciowa – 10 minut. Pytania: co slon chcial zrobic, a co zapomnial. Dzieci przypominaja sobie fragmenty z wiersza. Gra w kolo – kazde dziecko dodaje jedna rzecz z wiersza: dostal cieple kluseczki, zabral pasztecik, zapomnial tabletki.

3. Rozmowa o pamieci – 5 minut. Pytania: a ty co czesto zapominasz, a mama lub tata. Normalizacja roztargnienia – kazdy czasem zapomina, nawet dorosli.

4. Rysowanie slonia – 5 minut. Szybki rysunek slonia z przedmiotami, ktore zapomnial, w dymkach.

Dlatego 'Slon Trabalski’ to swietne narzedzie rozmowy o codziennych niedoskonaloсciach. Zgodnie z opracowaniem prof. Marii Kielar-Turskiej z Uniwersytetu Jagiellonskiego w 'Jak pomagac dziecku budowac pozytywne wyobrazenie o sobie’ z 2000 roku poezja dziecko-centryczna pomaga w pracy nad samoakceptacja. Ponadto tego typu scenariusze zajec beziatywnie wspieraja inteligencje emocjonalna. Wiecej w cwiczenia pamieci dla przedszkolakow.

Jakie zabawy i scenariusze inspirowane wierszami Juliana Tuwima dla dzieci warto organizowac

Zabawy i scenariusze inspirowane wierszami Juliana Tuwima dla dzieci obejmuja 5 form teatralnych i muzycznych. Kazda wykorzystuje konkretny wiersz jako kanwe aktywnosci grupowej. Zgodnie z zasadami pedagogiki teatralnej lista form dla wieku 4-6 lat.

• Pantomima – dzieci odgrywaja gestami fragmenty wierszy (’Lokomotywa’, 'Slon Trabalski’)
• Teatrzyk – dzieci wystepuja jako postaci, np. Pan Hilary szukajacy okularow
• Inscenizacja 'Rzepka’ – wszyscy ciagniemy line jako rzepke w ogrodzie
• Rysunki-ilustracje – dziecko rysuje wers, np. Slon Trabalski z zapominkami
• Muzyka – melodia 'Lokomotywy’ odgrywana na instrumentach (dzwonki, bebenki)

Jak pokazuje powyzsza lista, poezja i scenariusze zajec Tuwima to idealny material do integracji plastyki, teatru i muzyki. Wedlug badan Zygmunta Juchniewicza w 'Teatrze w przedszkolu’ z WSiP z 1998 roku inscenizacja poezji rozwija 5 obszarow dziecka: jezyk, motoryke, emocje, spolecznosc i wyobraznie. Dlatego kazdy przedszkolny projekt Tuwimowski powinien obejmowac elementy teatralne. Wiecej w techniki plastyczne w przedszkolu.

Dlaczego wiersze i scenariusze zajec Juliana Tuwima dla dzieci trwaja ponad 70 lat

Ponadczasowosc wierszy i scenariuszy zajec Juliana Tuwima dla dzieci wynika z 5 cech literackich, ktore sprawiaja, ze tworczosc zyje po 70 latach od smierci poety. Wedlug badan literaturoznawczych lista cech udokumentowana jest w polskiej pedagogice.

• Rytm – wiersze sie recytuje chorem, dzieci lapia rytm naturalnie
• Humor – nie jest 'stary’, wciaz smieszny po 100 latach
• Melodyjnosc – plynie jak muzyka, latwo nauczyc na pamiec
• Uniwersalna tematyka – roztargniony slon, szukanie okularow, rzepka-wspolpraca – tematy, ktore sie nie starzeja
• Jezyk – czysty, piekny, bogaty, rzadkie slowa rozwijaja jezyk dziecka

Dlatego Julian Tuwim dla dzieci pokazuje, ze polska poezja dzieciecego kanonu jest swiatowej klasy. Nie ustepuje Shelowi Silversteinowi ani Dr. Seussowi. Stanowi narodowe dziedzictwo literackie. Zgodnie z opracowaniem prof. Joanny Papuzinskiej z Uniwersytetu Warszawskiego w 'Dziecko w swiecie ksiazek’ z WSiP z 2008 roku Tuwim znajduje sie w pierwszej tropce polskich poetow dzieciecych razem z Janem Brzechwa i Wanda Chotomska. Ponadto kazdy z nich reprezentuje inne pokolenie, ale Tuwim pozostaje wzorcem dla scenariuszy zajec.

Jak integrowac wiersze i scenariusze zajec Juliana Tuwima dla dzieci z programem przedszkola

Integracja wierszy i scenariuszy zajec Juliana Tuwima dla dzieci z programem przedszkola obejmuje 5 obszarow edukacyjnych. Kazdy wiersz moze byc punktem wyjscia dla roznej aktywnosci. Zgodnie z wymaganiami realizuje podstawe programowa Rozporzadzenia MEN z 14 lutego 2017 r. w Dz. U. 2017 poz. 356.

1. Obszar jezykowy. Poszerzanie slownictwa przez rzadkie slowa Tuwima: 'wachlarz’, 'lokomobila’, 'kluseczki’. Dziecko zapamietuje w kontekscie rymu.

2. Obszar spoleczny. 'Rzepka’ uczy wspolpracy – kazdy jest potrzebny, nawet najmniejsza myszka wyciaga rzepe. Wartosc zespolowa.

3. Obszar emocjonalny. 'Slon Trabalski’ normalizuje zapominanie. 'Straszny smok’ oswaja leki. Terapia przez poezje.

4. Obszar poznawczy. 'Abecadlo’ uczy liter. 'Lokomotywa’ uczy liczenia wagonow.

5. Obszar artystyczny. Pantomima, teatrzyk, rysunek – kazdy wiersz rozwija inna forme ekspresji.

Ponadto polska pisarka Wanda Chotomska w wywiadach z lat 2000-2015 czesto podkreslala wplyw Tuwima na jej tworczosc. Wedlug opinii wspolczesnych pedagogow jezyk Tuwima jest 'czysty i piekny’ – co oznacza, ze przedszkolak uczy sie poprawnej polszczyzny przez zabawe. Dlatego scenariusze zajec oparte na jego wierszach realizuja cele jezykowe lepiej niz typowe cwiczenia.

Podsumowanie – Julian Tuwim dla dzieci w praktyce przedszkolnej

Julian Tuwim dla dzieci to fundament polskiej kultury przedszkolnej z 15 kanonicznymi wierszami i scenariuszami zajec: 'Lokomotywa’, 'Slon Trabalski’, 'Okulary’, 'Rzepka’, 'Abecadlo’, 'Ptasie radio’, 'Murzynek Bambo’, 'Mama’, 'Pan Kleks’, 'Zosia Samosia’, 'Spozniony slowik’, 'Straszny smok’, 'Dyzio marzyciel’, 'Mowa ptakow’ i 'Kotek’. Zawiera 2 kompletne scenariusze 30-minutowych zajec oraz 5 form inscenizacyjnych dla grupy 4-6 lat.

Ponadto wedlug badan Julian Tuwim (1894-1953), prof. Piotr Matywiecki (’Twarz Tuwima’ 2007), dr hab. Jaroslaw Platt (Muzeum Literatury), prof. Alina Kowalczykowa (’Poezja polska XX wieku’ 2001), dr Alicja Baluch (UP Krakow 2015), prof. Maria Kielar-Turska (UJ 2000), prof. Joanna Papuzinska (UW 2008), Zygmunt Juchniewicz (’Teatr w przedszkolu’ 1998) oraz Rozporzadzenie MEN z 14 lutego 2017 r. dokumentuja wartosc poezji Tuwima dla edukacji przedszkolnej. Aktualizacja: 2026. Dla dalszej lektury polecamy wierszyki klasyczne dla przedszkolakow, najlepsze ksiazki dla przedszkolakow oraz cwiczenia pamieci dla przedszkolakow.

Anastazja Lisek

Pisze artykuły o zdrowiu ze swojego punktu widzenia